Szanowni Państwo,
w związku z kierowanymi do Izby Rzemieślniczej wnioskami szkół branżowych o przekazanie informacji dotyczących przystąpienia uczniów do egzaminu czeladniczego, w tym informacji o wynikach egzaminu oraz numerach wpisów w księdze egzaminów czeladniczych, przedstawiamy poniżej zasady postępowania w tym zakresie.
Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, dane dziedzinowe ucznia w związku z egzaminem na tytuł czeladnika obejmują informację o uzyskaniu tytułu czeladnika, z określeniem zawodu, w którym tytuł został uzyskany. Jednocześnie, zgodnie z art. 42 ust. 12 tej ustawy, dane dotyczące uzyskania tytułu czeladnika przekazują do bazy danych SIO izby rzemieślnicze.
Oznacza to, że ustawodawca przewidział przekazywanie informacji dotyczących egzaminu czeladniczego do Systemu Informacji Oświatowej (SIO). Izba rzemieślnicza realizuje w tym zakresie obowiązek wynikający z przepisów prawa poprzez przekazanie wymaganych danych do SIO.
- Informacja o przystąpieniu do egzaminu czeladniczego
W przypadku ucznia branżowej szkoły I stopnia będącego młodocianym pracownikiem, który jest zobowiązany do przystąpienia do egzaminu czeladniczego, przepisy dotyczące dokumentacji przebiegu nauczania nie wymagają od szkoły wpisywania wyniku egzaminu czeladniczego.
Zgodnie z § 32 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 7 czerwca 2023 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków, w arkuszu ocen ucznia branżowej szkoły I stopnia, w miejscu przeznaczonym na informację o egzaminie zawodowym lub egzaminie czeladniczym, wpisuje się informację o przystąpieniu do egzaminu czeladniczego.
Przepisy te nie przewidują obowiązku wpisywania w arkuszu ocen wyniku uzyskanego przez ucznia z egzaminu czeladniczego ani numeru wpisu w księdze egzaminów czeladniczych.
- Zaświadczenie o przystąpieniu do egzaminu
Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, uczniowi branżowej szkoły I stopnia, o którym mowa w tym przepisie, izba rzemieślnicza wydaje zaświadczenie o przystąpieniu do egzaminu czeladniczego.
Zaświadczenie to zawiera m.in. dane ucznia, nazwę i symbol zawodu, datę przystąpienia do egzaminu oraz nazwę izby rzemieślniczej, która przeprowadziła egzamin.
W związku z powyższym, w przypadku gdy szkole niezbędne jest potwierdzenie faktu przystąpienia ucznia do egzaminu czeladniczego, w pierwszej kolejności właściwym rozwiązaniem jest pozyskanie przez szkołę dokumentu od samego ucznia.
Uczeń może przedłożyć szkole otrzymane od Izby zaświadczenie o przystąpieniu do egzaminu czeladniczego lub jego kopię.
- Uzyskanie informacji z SIO
Jeżeli szkoła posiada odpowiednie uprawnienia i dostęp do Systemu Informacji Oświatowej, informacje znajdujące się w SIO powinny być pozyskiwane przez szkołę za pośrednictwem tego systemu, zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiadanymi uprawnieniami.
Izba rzemieślnicza realizuje swój ustawowy obowiązek poprzez przekazanie wymaganych danych do SIO.
- Wnioski o przekazanie wyników egzaminu lub numeru wpisu w księdze egzaminów
Jednocześnie informujemy, że przepisy regulujące funkcjonowanie SIO oraz dokumentację dotyczącą egzaminu czeladniczego nie ustanawiają obowiązku przekazywania przez izbę rzemieślniczą bezpośrednio szkole informacji o wyniku egzaminu czeladniczego ani numerze wpisu w księdze egzaminów czeladniczych.
W szczególności przepisy dotyczące arkusza ocen ucznia nie wymagają od szkoły pozyskania ani odnotowania wyniku egzaminu czeladniczego.
Wobec powyższego samo skierowanie przez szkołę do Izby wniosku o podanie wyniku egzaminu lub numeru wpisu w księdze egzaminów nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania tych informacji.
- Zalecana procedura
Mając na uwadze powyższe, w przypadku konieczności uzupełnienia dokumentacji ucznia rekomendujemy następującą procedurę:
- szkoła ustala, czy informacja o przystąpieniu ucznia do egzaminu czeladniczego jest dostępna w SIO;
- jeżeli szkoła nie posiada dostępu do wymaganej informacji w SIO, zwraca się do ucznia o przedłożenie zaświadczenia o przystąpieniu do egzaminu czeladniczego wydanego przez izbę rzemieślniczą;
- w przypadku gdy z uzasadnionych przyczyn szkoła nie może uzyskać dokumentu od ucznia, może zwrócić się do Izby o jego udostępnienie, przy czym przekazanie dokumentu zawierającego dane osobowe powinno następować wyłącznie w oparciu o odpowiednią podstawę prawną, a w przypadku jej braku – po uzyskaniu wyraźnej zgody osoby, której dane dotyczą;
- wniosek szkoły nie powinien obejmować żądania przekazania wyniku egzaminu ani numeru wpisu w księdze egzaminów, jeżeli informacje te nie są wymagane do realizacji obowiązków szkoły wynikających z przepisów dotyczących dokumentacji przebiegu nauczania.
Podsumowując, właściwą drogą potwierdzenia faktu przystąpienia ucznia do egzaminu czeladniczego jest dokument wydany uczniowi przez izbę rzemieślniczą albo – w przypadku posiadania odpowiednich uprawnień – informacja dostępna w SIO.
Jednocześnie informujemy, że Izba realizuje obowiązek wynikający z ustawy o systemie informacji oświatowej poprzez przekazywanie wymaganych danych do SIO.
